Boekvormgeving: het ontwerp en de opmaak van je boek
Boekvormgeving maakt van je afgeronde manuscript een drukklaar boek. Het werk bestaat uit twee posten. De eerste is het ontwerp: hoe het omslag eruitziet en hoe een pagina van het binnenwerk is opgebouwd. De tweede is de opmaak, waarin dat ontwerp op alle pagina’s van je boek wordt toegepast. Het begint zodra je tekst af en geredigeerd is en het eindigt met de bestanden waarmee de drukker aan de slag kan.
Eerst het ontwerp van het omslag en het binnenwerk, daarna de opmaak van alle pagina’s. Dat levert het drukklare bestand op.
Voor een roman van 240 pagina’s kost het ontwerp ongeveer € 950 en de opmaak ongeveer € 500.
Zodra je manuscript af en geredigeerd is. De opmaak heeft namelijk je definitieve tekst nodig.
Je keurt onderweg vier dingen goed: het ontwerp van het omslag, het ontwerp van het binnenwerk, de opmaak en het drukklare bestand.
Waarom boekvormgeving belangrijk is
Een lezer ziet je boek voordat hij het leest. In een winkel of op een schermpje krijgt het omslag een paar seconden om te laten zien wat voor boek dit is en voor wie het bedoeld is. Wie die seconden doorstaat, wordt opengeslagen.
Vormgeving is meer dan het omslag. Ze bepaalt ook hoe je boek leest. De letter, de bladspiegel en het papier zorgen ervoor dat een lezer bij het verhaal blijft en niet blijft haken aan de pagina. Een boek dat prettig leest en goed in de hand ligt, oogt als vakwerk en dat telt mee bij lezers, bij boekhandels en bij de pers.
Tussen andere boeken laat het omslag zien wat voor boek dit is.
Het formaat en het papier bepalen hoe je boek in de hand ligt.
De marges en de letter maken de eerste pagina uitnodigend.
Rust en ritme in de opmaak houden de lezer bij het verhaal.
Een goed boek begint bij een sterke vorm. Onze vormgevers kijken daarom niet alleen naar wat mooi is, maar ook naar je genre, je doelgroep en de plek waar je boek moet opvallen. Of je nu een ingetogen ontwerp wilt of iets dat er meteen uitspringt: de vorm hoort je inhoud te versterken. In een concurrerende markt is professionele boekvormgeving geen luxe, maar een must.
Ik ben dol op boeken, niet alleen om de verhalen die erin staan, maar ook om de geur, het lettertype, het papier, het omslag, hoe het openvalt. […] De esthetische aspecten van een boek vind ik heel belangrijk, en daarom heb ik niks met e-books.
Wat kost het om je boek te laten vormgeven?
Voor het ontwerp van het omslag en het binnenwerk samen betaal je ongeveer € 950 en voor de opmaak ongeveer € 2 per pagina. Bij een roman van 240 pagina’s komt de opmaak daarmee op ongeveer € 500 en het totaal op ongeveer € 1.450.
Het ontwerp van het omslag en het binnenwerk samen. Voor het binnenwerk worden onder meer het lettertype, de marges, de koppen en de opbouw van de pagina’s bepaald. Dit bedrag is alleen het ontwerp; de opmaak komt er nog bij.
Het toepassen van het ontwerp op elke pagina van je boek. Je betaalt per opgemaakte boekpagina; bij 240 pagina’s doorlopende tekst, dus zonder veel beeld of tabellen, is dat ongeveer € 500.
Geef vooraf aan dat je een e-book wilt, dan wordt de conversie direct in de opmaak meegenomen. Als losse dienst kost de e-bookconversie ongeveer € 350.
De lengte van de balken volgt de bedragen. Ze gelden voor het standaardvoorbeeld van 240 pagina’s.
Deze richtbedragen gelden voor een debuutroman van ongeveer 60.000 woorden die na de opmaak 240 pagina’s telt, met doorlopende tekst en een binnenwerk in zwart-wit.
Waarom ontwerp en opmaak twee aparte posten zijn
Het ontwerp maak je één keer. Daarin bepalen we hoe het omslag eruitziet en hoe de pagina’s van het binnenwerk worden opgebouwd. Daarna wordt dat ontwerp op alle pagina’s toegepast. Daarom betaal je voor het ontwerp een vast bedrag en voor de opmaak per pagina.
Vergelijk je aanbieders, kijk dan goed of de prijs alleen het ontwerp omvat of ook de volledige opmaak. Een lage ontwerpprijs zegt dus niet altijd iets over de uiteindelijke kosten.
Hoe kun je kosten besparen?
Redactie wordt per uur of per woord gerekend, dus hoe minder er recht te zetten valt, hoe minder rondes je nodig hebt. Lees je manuscript zelf een keer goed na en gebruik gerust digitale hulpmiddelen voordat je het opstuurt.
Beschrijf je boek in een paar zinnen en verzamel omslagen die je aanspreken en omslagen die je juist niet aanspreken. Zo komt de vormgever sneller in de goede richting. Foto’s en illustraties die later alsnog binnenkomen, moeten apart in de opgemaakte pagina’s ingepast worden en dat is extra opmaakwerk.
Het formaat, de oplage, de druktechniek, het papier en de afwerking bepalen samen de drukprijs. Een formaat dat net iets anders is of een andere papiersoort kan al veel schelen. De keuze van de drukker scheelt nog meer. Een ervaren vormgever rekent die varianten voor je door.
Je eigen netwerk, een nieuwsbrief en sociale media kosten vooral tijd en weinig geld. Wat je daarmee zelf opbouwt hoef je later niet in te kopen.
Heb je vormgeving nodig?
Laat weten wat je nodig hebt: alleen een omslag, ook het binnenwerk of aanvullend een e-book. Wij koppelen je aan een passende vormgever en sturen je een voorstel.
Wat opmaak met je tekst doet
Je manuscript in een tekstverwerker is nog geen boek. Bij de opmaak krijgt elke pagina de vorm die in het ontwerp is bepaald: de bladspiegel (het tekstvlak op de pagina), de marges, de lettertypen, de lettergroottes, de koppen en de witruimte. Hieronder zie je dezelfde tekst twee keer: links zoals hij uit de tekstverwerker komt en rechts als opgemaakte boekpagina.
Kijk naar de verschillen: het hoofdstuk opent met wit en een gecentreerde titel, de marges zijn ruimer en de bladspiegel is rustiger. De tekst is uitgevuld tot twee rechte kantlijnen, woorden breken af waar dat nodig is en elke nieuwe alinea begint met een inspringing. Zo ontstaat rust en ritme. Dat leest prettiger dan een pagina waarop alles net iets anders valt.
Welk formaat krijgt je boek?
Het formaat is een van de eerste keuzes in de vormgeving. Het bepaalt hoeveel tekst er op een pagina past en heeft daarmee direct invloed op het totale aantal pagina’s. Hieronder zie je vijf gangbare boekformaten in verhouding naast elkaar.
veel romans
ons voorbeeldboek (A5)
veel non-fictie en handboeken
vierkant, vaak voor boeken met veel beeld
liggend, voor breed beeld
Voor een roman met veel doorlopende tekst is een compact formaat gebruikelijk, bijvoorbeeld 14,8 bij 21 centimeter. Bevat je boek veel beeld, dan geeft een groter, vierkant of liggend formaat daarvoor meer ruimte.
Soms wil je iets anders
Niet elk boek is een roman of een kookboek in een gangbaar formaat. Sommige uitgaven vragen om een eigen vorm, een andere druktechniek of een bijzondere afwerking. Dan is het boek zelf een deel van het werk.
Denk aan een kunstboek, een catalogus, een jubileumuitgave of een proefschrift. Een afwijkend formaat, een uitklapvel, een stofomslag of een band die je apart laat maken horen daar bij het ontwerp en niet bij de uitzonderingen. Het formaat en de afwerking werken wel door in de drukkosten, dus die wensen horen vroeg op tafel.
Laat je inspireren en kijk ook naar andere boekontwerpen om te bepalen waar jouw boek moet staan. Hieronder zie je zes uitgaven die wij vormgaven en die net iets anders zijn dan het gebruikelijke.
Meer voorbeelden staan in de etalage.
Wil je iets wat hier niet tussen staat, dan bedenken we het samen. Verras ons of laat je door ons verrassen.
Hoe het traject verloopt, van manuscript tot drukklaar bestand
Tussen je definitieve manuscript en het drukklare bestand zitten vijf stappen. Op vier momenten geef jij zelf akkoord: op het omslagontwerp, het ontwerp van het binnenwerk, de volledige opmaak en het drukklare bestand. Zo gaat er niets naar de drukker zonder dat jij het hebt gezien en goedgekeurd.
Onze vormgevers bekijken je manuscript en beeldmateriaal en brengen structuur aan. Ook stellen we het boekformaat vast, omdat dit mede bepaalt hoeveel tekst en beeld er op een pagina passen.
Je krijgt drie ontwerpvoorstellen voor het omslag. Daarbij kijken we naar de voorkant, rug en achterkant als één geheel. De definitieve rugbreedte bepalen we later, zodra het aantal pagina’s vaststaat.
Een aantal voorbeeldpagina’s wordt uitgewerkt met de voorgestelde typografie (de letters en hun onderlinge maten), de marges, de bladspiegel, de koppen en de witruimte. Na jouw akkoord dient dit ontwerp als vast stramien voor het binnenwerk: elke volgende pagina wordt er op dezelfde manier mee opgebouwd.
Alle pagina’s worden opgemaakt volgens het goedgekeurde ontwerp. Jij controleert daarna de tekst, de volgorde en de paginanummers. Vervolgens zijn er drie revisierondes waarin je correcties en kleine aanpassingen kunt doorgeven. Na elke ronde verwerken wij de wijzigingen en ontvang je een nieuwe versie ter controle. Zodra het definitieve aantal pagina’s vaststaat, berekenen we de exacte rugdikte en daarna kan ook het omslag definitief worden opgemaakt.
Wij maken het definitieve drukbestand gereed volgens de technische specificaties van de drukker en stemmen de afwerking en de productie met hem af. Je ontvangt een laatste digitale drukproef: je boek met de opmaak en de volgorde, maar zonder het papier en de gedrukte kleur. Daarin controleer je de opmaak, de paginanummers en de volgorde nog één keer. Na jouw akkoord is het boek klaar voor productie.
Wat bepaalt de doorlooptijd?
Een boek met meer pagina’s vraagt meer opmaakwerk.
Pagina’s met veel foto’s, tabellen, illustraties of grafieken kosten meer tijd dan pagina’s met alleen doorlopende tekst.
Tijdens het traject geef je meerdere keren akkoord. Hoe sneller je reageert, hoe sneller we verder kunnen.
De totale doorlooptijd verschilt per boek, want deze drie factoren wegen bij elk boek anders. Als richtlijn kun je rekenen op 4 tot 12 weken.
Wat er daarna gebeurt, van drukproef tot levering, lees je op de pagina over boek laten drukken.
Het omslag: van eerste voorstel tot definitieve rug
Het omslag van een gedrukt boek bestaat uit één doorlopend ontwerp: achterkant, rug en voorkant vormen samen één geheel. Zo werkt de vormgever eraan en zo wordt het uiteindelijk als drukbestand aangeleverd.
De achterkant, met de flaptekst en de barcode met het ISBN.
De breedte volgt uit het definitieve paginatal.
De voorkant van je boek, met de titel.
Een eerste omslagvoorstel kan al vroeg in het traject worden gemaakt. De definitieve versie volgt pas nadat het binnenwerk is opgemaakt, omdat dan het exacte paginatal en daarmee de rugdikte bekend zijn. Zodra de rugdikte vaststaat, wordt het omslag definitief gemaakt en drukklaar opgeleverd.
Wat er op het omslag komt, bepaal je samen met de vormgever. Deel je ideeën, wensen en voorbeelden, maar vertrouw ook op de ervaring van een gespecialiseerde boekvormgever. Die kijkt verder dan alleen wat mooi is en houdt ook rekening met genre, doelgroep, leesbaarheid, uitstraling en verkoopbaarheid.
Krijgt je boek een ISBN, zorg dan dat dit op tijd beschikbaar is. De EAN barcode komt op de achterkant en wordt meegenomen in het definitieve ontwerp.
Wanneer eerst een concept nodig is
Bij een roman ligt de volgorde meestal al vast zodra het manuscript klaar is, dus daar kan de vormgeving direct beginnen. Bij een fotoboek, kunstboek of jubileumboek ligt de indeling meestal nog niet vast. We bepalen dan samen met jou de opbouw, de samenhang en welke inhoud waar komt. Dat heet conceptontwikkeling.
Conceptontwikkeling bepaalt wat je boek moet overbrengen en hoe structuur, tekst, beeld en vormgeving dat ondersteunen. Daarna bewaakt de art direction, het bedenken en bewaken van de visuele lijn, dat alle keuzes samen één herkenbaar geheel vormen. Die visuele lijn zijn de terugkerende kleuren, letters en beeldbehandeling waaraan je boek herkenbaar is. De vormgever vertaalt dit naar een ontwerp en past het toe op alle pagina’s.
Conceptontwikkeling, art direction en vormgeving lopen daarom vaak in één traject.
Twijfel je of jouw boek eerst een concept nodig heeft, lees dan meer over conceptontwikkeling of bespreek het tijdens het adviesgesprek.
Wat je aanlevert voordat de opmaak begint
De opmaak start met de definitieve tekst. Je manuscript is dus afgerond en geredigeerd voordat het naar de vormgever gaat. Daarnaast lever je al het beeldmateriaal aan dat in het boek komt, zoals foto’s, illustraties en bijschriften.
Redactie richt zich op de inhoud, de opbouw en de structuur. Eindredactie op de taal, de formulering, de spelling en de interpunctie. Welke vorm jouw manuscript nodig heeft, lees je op de pagina over redactie.
Na de opmaak controleer je zelf de volledige opgemaakte proef nog één keer op eventuele fouten.
Auteurs die je voorgingen
"Samen met Mibook een kookboek maken is écht samen. Door de grote betrokkenheid en professionaliteit was Mibook een grote steun tijdens ons intensieve proces van het maken van Kookboek Thuis. En wat betreft het resultaat? Fantastisch! Dankzij Mibook levert Kookboek Thuis niet alleen kookplezier op, maar ook een prachtig pareltje van een kookboek."
"Dankzij de snelle en zeer heldere service van Mibook bracht ik binnen de kortste keren het boekje 'Woensdag verhaspeldag' uit in eigen beheer. Het resultaat? Een fraai vormgegeven bundel die niet alleen professioneel oogt, maar ook veel mensen het nodige leesplezier zal opleveren."
"Hierbij wil ik jullie nogmaals zeer bedanken voor het prachtige werk dat jullie geleverd hebben! Het boek is met groot enthousiasme door onze vrienden ontvangen. Dit blijkt uit een groot aantal reacties per e-mail. En zelf zijn we er erg blij mee!"
"Drukwerk maken met Michael van Mibook is altijd een feest. We werken al 30 jaar samen en hebben samen de prachtigste catalogi, magazines en boeken uitgegeven. Hij is erg klantgericht en in staat om mijn vage ideeën om te zetten in iets moois. Elke keer weer denk ik: JA, precies midden in de roos!"
"Michael van Mibook heeft een fraaie en doordachte huisstijl ontworpen voor de Jeanne Oosting Stichting. Deze is terug te zien op de website, in een boek over de Prijs en in onze jaarlijkse uitnodigingen. Extra fijn: Michael reageert altijd snel en denkt actief mee. De resultaten zijn altijd mooi en snel geleverd."
"Het was een groot plezier om met Michael te werken. Vormgeving en productie van boekjes, posters en coachingstools werden allemaal door hem gerealiseerd, tot een prachtig en effectief geheel. Een creatieve vakman die snel begrijpt waar het om gaat. Ondanks een omvangrijk project in korte tijd is dat uitstekend gelukt."
"Het is fijn samenwerken met het team van Mibook. Dankzij de grote professionaliteit, de ruime ervaring en kennis van de nieuwste druktechnieken zijn wij meer dan tevreden met het resultaat. Inmiddels werken wij alweer samen aan meerdere nieuwe projecten. Ik wens iedereen een businesspartner als Mibook toe."
"Dankzij de prettige samenwerking, de grote creativiteit en de aanwezige kennis van IT en websiteontwikkeling, zijn wij meer dan tevreden met de resultaten! Het ziet er niet alleen strak en mooi uit, maar rendeert ook meer dan verwacht. Daarom kan ik Mibook van harte aan iedereen aanbevelen."
"Zeer prettige samenwerking ervaren tijdens het samenstellen van de webshop voor mijn boek. Snel contact, duidelijke afspraken en een goed eindresultaat!"
"Voor mijn boek Infinity Grid heeft Mats een doelgroeponderzoek uitgevoerd. Ik was positief verrast door de zorgvuldigheid waarmee hij dit heeft aangepakt. Hij kijkt niet alleen naar cijfers of doelgroepen, maar probeert echt te begrijpen wat de essentie van een boek is en welke lezers daar van nature bij passen. Zijn rapport gaf nieuwe inzichten, bevestigde een aantal intuïtieve keuzes en hielp mij om met meer vertrouwen verdere beslissingen te nemen. Daarbij communiceert Mats prettig, reageert snel en denkt oprecht mee. Een samenwerking die ik met veel plezier kan aanbevelen."
"Het schrijven van een boek is geen sinecure, zeker als het je eerste boek is. Professionele hulp is daarbij onmisbaar. Mibook heeft me die hulp geboden. Productie en leverantie werden foutloos uitgevoerd. Enige suggestie die ik mee zou willen geven is dat het redigeren van een boek wel wat meer is dan het uitvoeren van een automatische spellingscontrole in Word."
Reactie van Mibook
Beste Ab, dank voor je eerlijke review. Je punt over de redactie nemen we serieus. We hadden vooraf duidelijker moeten uitleggen wat een redactie wel en niet doet. Onze redactrice heeft meer gedaan dan spelling, onder meer aan hoofdstukindeling en leesbaarheid.
"Om te kunnen bepalen of en hoe we een uitgave in eigen beheer zouden kunnen verzorgen hebben we een inhoudelijk deskundig, alle aspecten overziend en niet opdringerig advies van MiBook gekregen. Als je voor het besluit staat een boek in eigen beheer uit te geven, beveel ik hen daarom graag aan voor advies en ondersteuning bij de uitvoering."
"Wat een professionele samenwerking, met een constante focus op de beste kwaliteit. Mijn tweede boek is onderweg, ongetwijfeld weer met mibook 🙏"
"Met Michael van Mibook werk ik al langere tijd samen aan verschillende publicatieprojecten. Van eerste idee tot eindproduct weet hij structuur en rust in het proces te brengen. De combinatie van vakkennis, overzicht en betrokkenheid zorgt ervoor dat projecten niet alleen afkomen, maar ook overtuigen in kwaliteit en uitstraling."
"Wij werken al meer dan 30 jaar samen met Michael Kolf van Mibook. In die jaren hebben we samen een groot aantal boeken, magazines en catalogi gerealiseerd, telkens met een hoge en consistente kwaliteit. Michael luistert aandachtig naar onze wensen en vertaalt die naar ontwerpen die onze verwachtingen overtreffen. Zeer aanbevolen."
"Michael (van Mibook) is al vele jaren onze steun en toeverlaat! Van magazines, boeken en websites tot onze laatste grote project: KookboekThuis. Doordat Michael zich echt verdiept in de klant en het product worden onze wensen altijd vertaald in een prachtig vormgegeven communicatie-uiting of eindproduct. Kortom, hij is een echte topper!!"
"Wij werken al vele jaren samen met Michael Kolf van Mibook. Michael is in staat om wat ik in mijn hoofd heb te realiseren in beeld. En dan is het altijd nog mooier, strakker en kloppender dan ik ooit had kunnen bedenken. Echt een aanrader om met deze vakman en Mibook te werken."
"De sleutelwoorden voor Mibook zijn hartelijkheid, snelheid, professionaliteit, betrokkenheid en een goede prijs in verhouding tot de kwaliteit. Mijn eerste roman is een heel verzorgd boekje geworden. Voor mijn volgende roman contacteer ik zeer zeker opnieuw Mibook. 5 sterren dus, eerlijk verdiend!"
"Mibook leverde een eersteklas omslag voor mijn nieuwe roman, "Not with Britt". De illustraties voor mijn vorige roman, "Twice the Orient and Back", waren ook buitengewoon professioneel. Ik beveel ze van harte aan."
Veelgestelde vragen
Plan je gratis adviesgesprek
30 minuten, telefonisch en vrijblijvend. Je spreekt direct met Michael en krijgt eerlijk advies over jouw boekproject.
De agenda wordt geladen.
Duurt het lang? Open de agenda bij Calendly zelf.