Conceptontwikkeling: het idee achter de vormgeving van je boek
Conceptontwikkeling is het bedenken van de opzet van je boek: wat je ermee wilt bereiken, in welke volgorde het materiaal komt en hoe het eruitziet. Bij een fotoboek, kunstboek of jubileumboek ligt die opbouw niet vast in een manuscript, dus wordt hij bedacht voordat de vormgeving begint.
Conceptontwikkeling is het bepalen van de inhoudelijke en structurele opzet van je boek en hoe je dat bereikt. Je brengt inhoud, structuur en leeservaring samen tot één sterk geheel. Het ontwerp komt daarna: dat geeft het concept vorm.
Bij boeken waarin het beeld het verhaal draagt en de volgorde nergens in een manuscript vastligt, zoals een fotoboek, een kunstboek, een koffietafelboek of een jubileumboek.
Zes dingen liggen daarna vast: het doel van het boek, de rode draad, de indeling, het ritme, de taak van het beeld en de eigen identiteit.
De kosten hangen af van de complexiteit van je boek. Een eenvoudig boek vraagt een andere aanpak dan een omvangrijk project met veel verschillende soorten inhoud, beeld en structuur. Tijdens het adviesgesprek bespreken we wat je boek nodig heeft en maken we een inschatting van de benodigde investering.
Wat conceptontwikkeling is en waar het ophoudt
Bij een doorlopend verhaal, zoals een roman, biografie of managementboek, ligt de volgorde van de inhoud meestal al vast zodra het manuscript klaar is. Bij een boek dat uit losse onderdelen bestaat, zoals een fotoboek, kunstboek, koffietafelboek of jubileumboek, is die volgorde er niet vanzelf. Dan moet je bepalen wat waar komt, waarom en in welke samenhang. Dat is conceptontwikkeling. De volgende stap is de vormgeving: het vertalen van dat concept naar een overtuigende vorm.
Wat moet je boek doen en hoe moet het overkomen? Je bepaalt de indeling, de rode draad, het ritme tussen volle en rustige pagina’s en de elementen die het boek een eigen karakter geven.
Het vertalen van de gemaakte keuzes naar een helder en samenhangend ontwerp voor het omslag en het binnenwerk: de afwerking, de typografie, het kleurgebruik, de papierkeuze en de druktechniek.
Het ontwerp zorgvuldig toepassen op alle pagina’s van het boek en het verwerken van tekst en beeld, zodat tekst, beeld en vorm overal één geheel vormen.
Bij een professionele uitgave begeleidt de vormgever het proces: van conceptontwikkeling en ontwerp tot de opmaak van het complete boek. De volgorde blijft hetzelfde: eerst bepalen wat het boek moet doen, daarna bepalen hoe het eruitziet en vervolgens het ontwerp toepassen op alle pagina’s.
Waar conceptontwikkeling in jouw boek voor zorgt
Je hebt de foto’s en je hebt de teksten, maar een stapel materiaal is nog geen boek: wat waar komt en waarom ligt nergens vast. Het concept beslist dat op deze zes punten.
Om in te bladeren, uit te lezen, weg te geven of te gebruiken voor promotie: het doel van je boek bepaalt de keuzes die daarna volgen. Als dat doel niet helder is, ontbreekt de maatstaf om te beoordelen of een voorstel werkt.
Een boek kan chronologisch zijn opgebouwd, maar ook per thema, onderwerp of een andere logica. Eerst bepaal je wat de onderdelen met elkaar verbindt. Daaruit volgt de volgorde van het boek.
Je materiaal vormt niet vanzelf de juiste groepen. In het concept bepaal je welke onderdelen bij elkaar horen en waar de grenzen liggen. Zo ontstaat de structuur van je boek: het aantal hoofdstukken en wat er in elk hoofdstuk thuishoort.
Niet elk onderdeel is even belangrijk, dus krijgt niet elk onderdeel evenveel ruimte. Het concept bepaalt wat de nadruk krijgt en waar ruimte wordt gelaten. Die afwisseling in tempo en aandacht houdt de lezer bij het boek en nodigt uit om verder te bladeren.
Een beeld kan een hoofdstuk openen, een detail tonen of iets uit de tekst zichtbaar maken. Met die taak erbij is er een maatstaf voor welk beeld groot mag en welk klein.
Een goed boek heeft een herkenbare eigenheid: iets wat door het boek heen terugkomt en het onderscheidt van andere boeken. Het concept bepaalt waar die eigenheid in zit en hoe die overal zichtbaar wordt.
Deze zes uitgangspunten liggen vast voordat er één pagina wordt opgemaakt. Als de structuur, het ritme of de herkenbaarheid halverwege verandert, kan het boek aanvoelen als twee boeken achter elkaar. Wat daarna komt is de vormgeving: het kiezen van formaat, typografie en witruimte die het concept ondersteunen.
Wat het ritme van een boek is
Het ritme van een boek is de manier waarop de lezer door het boek wordt geleid. Het ontstaat door keuzes in de volgorde, door afwisseling tussen volle en rustige pagina’s en door momenten waarop de lezer wordt verrast of geprikkeld.
Een goed ritme voorkomt dat het boek voorspelbaar of saai wordt. Het bepaalt wanneer je tempo maakt, wanneer je ruimte geeft en wanneer je de aandacht opnieuw naar je toe trekt.
Elke pagina dezelfde opzet
Iedere pagina heeft dezelfde indeling en elk beeld is even groot, waardoor deze acht pagina’s nauwelijks van elkaar verschillen.
Ritme in de opbouw
Beeldgroottes en witruimte wisselen elkaar af, van één beeld over twee pagina’s tot een reeks kleine. Zo ontstaat afwisseling tussen volle en rustige pagina’s.
Een boek waarin elke pagina dezelfde opzet heeft, is zelden een bewuste keuze. Meestal ontstaat het wanneer het ritme niet vooraf is bepaald. Waar in jouw boek ruimte ontstaat, wat groot mag worden en waar de lezer wordt geprikkeld, leg je vast in het concept, dus voordat er één pagina wordt opgemaakt.
Past dit bij jouw boek?
Vertel kort waar je boek over gaat en waar je nu staat, dan kijken we of conceptontwikkeling je verder helpt.
Bij welke boeken conceptontwikkeling nodig is
Eén vraag bepaalt of je boek conceptontwikkeling nodig heeft: ligt de volgorde al vast in een manuscript, of ligt de structuur nog niet vast? Ligt de volgorde vast, dan kan de vormgever aan de slag, want de opbouw van het boek staat al. Moet de samenhang van het materiaal nog worden bepaald, dan is eerst conceptontwikkeling nodig: dan bepaal je wat waar komt, welke onderdelen bij elkaar horen en hoe alles samen één geheel vormt.
Is het manuscript geschreven en staat er weinig beeld in, dan ligt de volgorde daarmee vast en hoeft de vormgever de opbouw niet meer te bedenken.
Je hebt het materiaal wel, maar nog geen boek: de volgorde ligt nergens vast en er is nog niets dat de losse onderdelen bij elkaar houdt. Dat bedenken heet conceptontwikkeling.
Twijfel je aan welke kant jouw boek valt, kijk dan naar wat het boek draagt. Draagt de tekst het boek en loopt die van voor naar achter door, dan ligt de volgorde daarmee vast. Draagt het beeld het boek en kunnen onderdelen van plaats wisselen zonder dat de inhoud verandert, dan moet de volgorde nog worden bedacht.
Een koffietafelboek, een groot en rijk geïllustreerd boek dat uitnodigt om in te bladeren, valt daarom meestal in de tweede groep. Een kookboek met veel fotografie vaak ook.
Zoek je hulp bij het schrijven zelf, dan is schrijfcoaching de route. Is je manuscript af en wil je weten welke bewerking je tekst nodig heeft, kijk dan op redactie.
Hoe wij een concept ontwikkelen
Wij beginnen met luisteren, niet met tekenen. Wat je met het boek wilt bereiken en hoe je wilt dat het wordt ervaren, bepalen de richting. Het materiaal dat je al hebt bepaalt vervolgens welke structuur en opbouw daarbij passen.
Je laat zien wat je mooi vindt en vertelt waar je naartoe wilt, voor wie het boek is en welk materiaal je al hebt.
Je doel, je lezer en je materiaal bepalen samen welke vorm het beste bij je boek past. Hier ontstaat het concept.
We bekijken het manuscript en de beelden en brengen de volgorde aan.
Je ziet welke opzet we voorstellen en samen beslissen we of deze vorm het doel van je boek bereikt. Daarna begint de vormgeving.
Wat conceptontwikkeling kost
De kosten van conceptontwikkeling hangen af van de complexiteit van je boek. Een boek met een heldere structuur vraagt iets anders dan een omvangrijk project met veel soorten materiaal, verschillende verhaallijnen of een ingewikkelde beeldredactie.
Daarom bepalen we eerst wat jouw boek nodig heeft. In het adviesgesprek bespreken we het materiaal, de opzet en de mate waarin je hulp nodig hebt. Op basis daarvan maken we een inschatting van de benodigde tijd en kosten.
Je hoeft daarbij nog niet alles klaar te hebben. We kunnen ook helpen bij het verzamelen en selecteren van beeldmateriaal en bij het verder ontwikkelen van teksten. Ontbrekende foto’s of een tekst die nog niet helemaal af is, hoeven dus geen reden te zijn om te wachten.
Je idee scherp laten maken?
Geef door waar je staat en waar je boek over gaat, dan denken we met je mee over de opzet en de structuur.
Zes boeken, zes verschillende oplossingen
Deze zes kunst-, kook-, sieraden- en jubileumboeken hebben elk een ander doel, een andere inhoud en een andere opzet. Bekijk hoe de vorm in elk boek het doel en de inhoud ondersteunt.
Zie je een boek dat op jouw project lijkt? Gebruik het in het gesprek als voorbeeld om te laten zien wat je aanspreekt.
Bekijk meer voorbeelden in de etalage.
Noteer bij de boeken welke indeling, kleuren, letters en beeldgroottes je aanspreken en neem die voorbeelden mee naar het gesprek.
Auteurs die je voorgingen
"Samen met Mibook een kookboek maken is écht samen. Door de grote betrokkenheid en professionaliteit was Mibook een grote steun tijdens ons intensieve proces van het maken van Kookboek Thuis. En wat betreft het resultaat? Fantastisch! Dankzij Mibook levert Kookboek Thuis niet alleen kookplezier op, maar ook een prachtig pareltje van een kookboek."
"Dankzij de snelle en zeer heldere service van Mibook bracht ik binnen de kortste keren het boekje 'Woensdag verhaspeldag' uit in eigen beheer. Het resultaat? Een fraai vormgegeven bundel die niet alleen professioneel oogt, maar ook veel mensen het nodige leesplezier zal opleveren."
"Hierbij wil ik jullie nogmaals zeer bedanken voor het prachtige werk dat jullie geleverd hebben! Het boek is met groot enthousiasme door onze vrienden ontvangen. Dit blijkt uit een groot aantal reacties per e-mail. En zelf zijn we er erg blij mee!"
"Drukwerk maken met Michael van Mibook is altijd een feest. We werken al 30 jaar samen en hebben samen de prachtigste catalogi, magazines en boeken uitgegeven. Hij is erg klantgericht en in staat om mijn vage ideeën om te zetten in iets moois. Elke keer weer denk ik: JA, precies midden in de roos!"
"Michael van Mibook heeft een fraaie en doordachte huisstijl ontworpen voor de Jeanne Oosting Stichting. Deze is terug te zien op de website, in een boek over de Prijs en in onze jaarlijkse uitnodigingen. Extra fijn: Michael reageert altijd snel en denkt actief mee. De resultaten zijn altijd mooi en snel geleverd."
"Het was een groot plezier om met Michael te werken. Vormgeving en productie van boekjes, posters en coachingstools werden allemaal door hem gerealiseerd, tot een prachtig en effectief geheel. Een creatieve vakman die snel begrijpt waar het om gaat. Ondanks een omvangrijk project in korte tijd is dat uitstekend gelukt."
"Het is fijn samenwerken met het team van Mibook. Dankzij de grote professionaliteit, de ruime ervaring en kennis van de nieuwste druktechnieken zijn wij meer dan tevreden met het resultaat. Inmiddels werken wij alweer samen aan meerdere nieuwe projecten. Ik wens iedereen een businesspartner als Mibook toe."
"Dankzij de prettige samenwerking, de grote creativiteit en de aanwezige kennis van IT en websiteontwikkeling, zijn wij meer dan tevreden met de resultaten! Het ziet er niet alleen strak en mooi uit, maar rendeert ook meer dan verwacht. Daarom kan ik Mibook van harte aan iedereen aanbevelen."
"Zeer prettige samenwerking ervaren tijdens het samenstellen van de webshop voor mijn boek. Snel contact, duidelijke afspraken en een goed eindresultaat!"
"Voor mijn boek Infinity Grid heeft Mats een doelgroeponderzoek uitgevoerd. Ik was positief verrast door de zorgvuldigheid waarmee hij dit heeft aangepakt. Hij kijkt niet alleen naar cijfers of doelgroepen, maar probeert echt te begrijpen wat de essentie van een boek is en welke lezers daar van nature bij passen. Zijn rapport gaf nieuwe inzichten, bevestigde een aantal intuïtieve keuzes en hielp mij om met meer vertrouwen verdere beslissingen te nemen. Daarbij communiceert Mats prettig, reageert snel en denkt oprecht mee. Een samenwerking die ik met veel plezier kan aanbevelen."
"Het schrijven van een boek is geen sinecure, zeker als het je eerste boek is. Professionele hulp is daarbij onmisbaar. Mibook heeft me die hulp geboden. Productie en leverantie werden foutloos uitgevoerd. Enige suggestie die ik mee zou willen geven is dat het redigeren van een boek wel wat meer is dan het uitvoeren van een automatische spellingscontrole in Word."
Reactie van Mibook
Beste Ab, dank voor je eerlijke review. Je punt over de redactie nemen we serieus. We hadden vooraf duidelijker moeten uitleggen wat een redactie wel en niet doet. Onze redactrice heeft meer gedaan dan spelling, onder meer aan hoofdstukindeling en leesbaarheid.
"Om te kunnen bepalen of en hoe we een uitgave in eigen beheer zouden kunnen verzorgen hebben we een inhoudelijk deskundig, alle aspecten overziend en niet opdringerig advies van MiBook gekregen. Als je voor het besluit staat een boek in eigen beheer uit te geven, beveel ik hen daarom graag aan voor advies en ondersteuning bij de uitvoering."
"Wat een professionele samenwerking, met een constante focus op de beste kwaliteit. Mijn tweede boek is onderweg, ongetwijfeld weer met mibook 🙏"
"Met Michael van Mibook werk ik al langere tijd samen aan verschillende publicatieprojecten. Van eerste idee tot eindproduct weet hij structuur en rust in het proces te brengen. De combinatie van vakkennis, overzicht en betrokkenheid zorgt ervoor dat projecten niet alleen afkomen, maar ook overtuigen in kwaliteit en uitstraling."
"Wij werken al meer dan 30 jaar samen met Michael Kolf van Mibook. In die jaren hebben we samen een groot aantal boeken, magazines en catalogi gerealiseerd, telkens met een hoge en consistente kwaliteit. Michael luistert aandachtig naar onze wensen en vertaalt die naar ontwerpen die onze verwachtingen overtreffen. Zeer aanbevolen."
"Michael (van Mibook) is al vele jaren onze steun en toeverlaat! Van magazines, boeken en websites tot onze laatste grote project: KookboekThuis. Doordat Michael zich echt verdiept in de klant en het product worden onze wensen altijd vertaald in een prachtig vormgegeven communicatie-uiting of eindproduct. Kortom, hij is een echte topper!!"
"Wij werken al vele jaren samen met Michael Kolf van Mibook. Michael is in staat om wat ik in mijn hoofd heb te realiseren in beeld. En dan is het altijd nog mooier, strakker en kloppender dan ik ooit had kunnen bedenken. Echt een aanrader om met deze vakman en Mibook te werken."
"De sleutelwoorden voor Mibook zijn hartelijkheid, snelheid, professionaliteit, betrokkenheid en een goede prijs in verhouding tot de kwaliteit. Mijn eerste roman is een heel verzorgd boekje geworden. Voor mijn volgende roman contacteer ik zeer zeker opnieuw Mibook. 5 sterren dus, eerlijk verdiend!"
"Mibook leverde een eersteklas omslag voor mijn nieuwe roman, "Not with Britt". De illustraties voor mijn vorige roman, "Twice the Orient and Back", waren ook buitengewoon professioneel. Ik beveel ze van harte aan."
Veelgestelde vragen
Plan je gratis adviesgesprek
30 minuten, telefonisch en vrijblijvend. Je spreekt direct met Michael en krijgt eerlijk advies over jouw boekproject.
De agenda wordt geladen.
Duurt het lang? Open de agenda bij Calendly zelf.